Home » Bouw » Projectmanagement binnen de infrastructuur

Projectmanagement binnen de infrastructuur

Het maakt veel uit waar je in de bouwketen als projectmanager werkzaam bent. Je kunt aan opdrachtgevende zijde werken, bij het Rijk of bij een lagere overheid. Maar je kunt ook voor een opdrachtnemer werken, bij een hoofdaannemer of bij een onderaannemer/leverancier. Al deze schakels in de keten hebben hun “eigen” projectmanagement. Overal in de bouwwereld is samenwerking heel erg belangrijk. In de traditionele bouw was het vaak één bedrijf dat verantwoordelijk was voor de realisatie van het geheel. Dat is al jaren anders: in de infrastructuur bijvoorbeeld werk je met veel partners samen, zoals de bouwer in de GWW, de installateur voor de technische installaties en de civiele bouwer voor de kunstwerken. Dit vraagt wat van het organisatievermogen van projectmanagers.

Projectmanagers bij opdrachtgevers

Projectmanagers bij opdrachtnemers zullen zich het meest richten op de belangrijkste GROTIK methode beheersaspecten. Men kijkt naar middelen, planning en de kwaliteit en is zeer bedrijfsmatig georiënteerd. Dit is ook het belangrijkste, gezien de positie waarin opdrachtnemers zich bevinden. Kleine marges en strakke begrotingen. Ontwikkelingen die nu gaande zijn hebben betrekking op de organisatie van opdrachtnemers: men werkt meer en meer samen in consortia voor design & construct (D&C) en design, built, finance & maintain (DBFM) contracten. Dit vraagt andere competenties en zicht op elkaars bedrijfsprocessen, een bredere blik. Maar ook handigheid in het omgaan met nieuwe risico’s.

Projectmanagers bij lagere opdrachtgevers

Bij lagere overheden, zoals gemeentes en provincies, richten projectmanagers zich voornamelijk op de O en I van GOTIK methode, de beheersing op de aspecten organisatie en informatie. Het draagvlak van politiek en bestuurders is hier de doorslaggevende factor. Projectmanagement bij het Rijk lijkt soms wel de overtreffende trap. Het gaat om multidisciplinaire projecten met vaak veel media-aandacht en grote politieke gevoeligheid. Dit vraagt om veel minder “harde” competenties, maar om overtuigingskracht en het kunnen vertalen van belangen naar alle niveaus, van het projectteam tot andere overheden. Extra complexiteit ontstaat wanneer meerdere overheden betrokken raken, zoals ministeries in samenspel met een provincie en verschillende gemeentes.

Projectmanagers van adviseurs

Ook zie je vaak dat opdrachtgevers projectmanagers inhuren bij adviesbureaus. Dit vraagt van deze projectmanagers een aanvullende commerciële competentie, zij worden ook geacht in het veld alert te zijn op nieuwe uitdagingen en van de oudere projectmanagers wordt verwacht dat zij junioren en medioren aan werk helpen en inhoudelijk coachen. Projectmanagers die in dienst zijn van een overheid hebben deze uitdagingen niet en projectmanagers bij opdrachtnemers, zullen niet of minder met deze taak worden belast omdat voor acquisitie vaak aparte functionarissen zijn.

De goede projectmanager in de infrastructuur

Uiteindelijk bepaalt je persoonlijke bagage en je insteek, of je een goede projectmanager kan zijn. Het verschil HBO of WO is hier niet van belang, het gaat er om hoe je in een project acteert. Je kunt nog zoveel delegeren, uiteindelijk wordt van een projectmanager verwacht dat hij de richting bepaalt. En meestal is dit een kwestie van ervaring.

De jonge garde van nu zijn vooral goed in processen met een zekere nadruk op de sociale aspecten. Maar ze hebben een haast “consultancyachtige” benadering, terwijl om goed projectmanager in de infrastructuur te zijn, je moet weten hoe de processen bij de verschillende organisaties werken, weten hoe de hazen lopen en voelen wanneer het project met te grote risico’s wordt belast. Om dit als bagage bij je te hebben is het raadzaam om eerst inhoudelijk en “blauw” bezig te zijn. Je weet dan wat er gebeurd, hoe het op de werkvloer eraan toegaat. Als je op deze wijze start betekent dat bij opdrachtnemers dat je als starter vaak ingezet worden bij het beantwoorden van de vraag “hoe bouw je iets?”.

De engineering, werkvoorbereiding en calculatie zijn typisch functies waar starters beginnen om met de praktijk in aanraking te komen. Je zult zeker niet zomaar in het diepe worden gegooid, na een jaar of twee vervul je zelfstandig een functie. Vanaf een jaar of 4 kan je als projectleider aan de slag gaan, terwijl 7 jaar toch wel als het minimum wordt gezien om als projectmanager van een groot integraal project werkzaam te zijn.

De projectmanager bij opdrachtgevers

Bij opdrachtgevers zie je dat er een aparte projectmanagersrol is ontstaan. Grote rijksopdrachtgevers bieden trajecten aan voor starters waarbij begonnen wordt in een deelfunctie van het projectmanagement of een andere IPM-rol (bijvoorbeeld projectondersteuner bij de PM of risicomanager bij de MPB), waarna je kunt doorgroeien tot contractmanager en later projectleider/-manager. Maar ook bij bijvoorbeeld Rijkswaterstaat wordt je pas zelfstandig projectmanager met tenminste 8 jaar werkervaring. Het wordt weleens vergeten, maar senioriteit weegt bij de grote projecten zwaar. Je moet kunnen doordringen tot de vraag achter een vraag, zelf een projectorganisatie kunnen samenstellen en een team vormen.

Multidisiplinair vak

Tot slot, voor mij is het mooie van het vak het multidisciplinaire. Het samenwerken in teamverband met verschillende organisaties met soms tegenstrijdige belangen aan iets tastbaars. Bovendien zijn projecten zonder uitzondering spannende processen, niet vaak zonder tegenwind. Het leert je kijken naar de toekomst van je project en dat te vertalen naar de dingen die je te doen hebt vandaag, maar dan voor morgen. Binnen grote projecten ben je bezig met het oprichten van je eigen “bedrijf” in de vorm van een projectorganisatie. Dat uitbouwen tot een mooi resultaat is een prachtige uitdaging.

Door: Ir. P. Rubaij Bouman, PRO6 managers, Programma coördinator – PM Innovatieve contracten.

Wilt u meer weten over projectmanagement? Bekijk dan eens onze Opleiding Succesvol Projectmanagement bij Bouwprojecten.

Bekijk ook

De 4 Belangrijkste Taken voor Projectmanagement in de Bouw

Projectmanagement in de bouw is een complexe materie. Maar wat zijn nou de belangrijkste taken …