Huisvestingsmanagement in de Zorg

Bijeenkomst 7 april 2015. We zijn te gast bij Mariaoord in Rosmalen. Kees Hobo, hoofddocent, vertelt hoe Mariaoord zich heeft ontwikkeld. Hij kent de organisatie goed omdat hij er zelf heeft gewerkt als bestuurslid en toezichthouder.


Vandaag gaan we dieper in op het inzicht in de interne bestuurlijke verhoudingen in een zorginstelling. Als toezichthouder kijk je mee over de schouder van de directeur en houdt voeling met de rest van de organisatie (contact met de OR, cliëntenraad). Ook heeft de toezichthouder de rol van werkgever (benoemen directie, contracteren en ontslaan van directie) en een rol als adviseur. De toezichthouder heeft de belangrijke taak om deuren te openen en om de organisatie maatschappelijk en politiek op de kaart te zetten. Kennis van de sector is hierbij van wezenlijk belang.

 

Marktonderzoek?

Kan een zorginstelling ook aan marktonderzoek doen? Ja, maar vanwege de lange termijn die nodig is om vastgoed te realiseren, is het erg lastig om alle ontwikkelingen te voorspellen. Je weet bijvoorbeeld vaak niet hoe de politiek en de economie zich gaat ontwikkelen. Bovendien weet je niet hoe de individuele cliënt zich gaat gedragen. Waar gaat hij voor kiezen? Dat hangt mede af van het economische tij, alternatieven die beschikbaar zijn. En hoe gaat de ICT zich ontwikkelen? Dat kan zeer veel bijdragen (lees: veranderen) aan de zorg thuis.

Nieuw Overheidsbeleid

Het overheidsbeleid is er op gericht om de kosten van zorg omlaag te brengen. Er geldt een nieuw adagium: zorg wordt ingericht op gezond en zelfstandig leven in plaats van op ziek zijn en ‘ zorgen voor’. Het diagram hieronder geeft de kostenontwikkeling in de zorg weer.

General_1

Het nieuwe beleid heeft ook zijn effect op de zorg-huisvesting, met name in de ouderenzorg. Kees verwacht dat er in de toekomst zoveel mogelijk gestuurd gaat worden op een lage bezetting van de intramurale zorg. En daarom zal de ontwikkeling die nu is ingezet ook in de toekomst blijven bestaan.

Wat betekent dat voor de toekomst van huisvesten?

  • Zelfstandig wonen is de norm en uitgangspunt voor het zorgvastgoed-beleid
  • Minder verzorgingshuizen zijn nodig
  • Verpleegzorg wordt kleinschaliger
  • Algemene ruimten worden overbodig

Een andere kijk op huisvesting

Huisvestingsmanagers in de zorg moeten op zoek naar nieuwe oplossingen. Al deze ontwikkelingen vragen om een andere kijk op huisvesting. Kees geeft een voorbeeld van een zorginstelling die

Kosten_ontwikkeling

de exploitatie dekkend probeert te maken door 70% van de woonunits te verhuren (30 % van woonunits blijft beschikbaar voor intramurale zorg). Ook worden andere organisaties, zoals een biblioth

eek, winkels en horeca, aangetrokken om het gebouw weer rendabel te maken. Dit kon gerealiseerd worden omdat de zorginstelling huurder is. Het eigendom van het gebouw is in handen van een vastgoedontwikkelaar Vastgoedontwikkelaars hebben de kennis en het netwerk om een nieuwe business case te maken voor een gebouw. En zorginstelling is gericht op het aanbieden van zorg en heeft vaak niet de juiste vastgoedkennis in huis om een gebouw te herontwikkelen.

Een creatieve aanpak

Het aantrekken en binden van andere gebouw-gebruikers is al op meerdere plaatsen gedaan. Deelnemers geven voorbeelden (Maastricht en Den Haag) waar zorginstellingen hun units als hotelkamer verhuren. In Duitsland gebeurt dat blijkbaar ook al. Kees waarschuwt dat als je ‘vreemde’ gebruikers gaat combineren, dat je dan de goede en de juiste mensen moet aantrekken. Je hebt andere competenties nodig. Bijvoorbeeld mensen met een commerciële blik.

Wees echter ook creatief en zoek de samenwerking. Bedenk bijvoorbeeld dat de gemeente mede-probleemeigenaar kan zijn. Zorg voor een goed contact met de gemeente en probeer samen te zoeken naar oplossingen. Zorg daarnaast voor een goed netwerk van vrijwilligers. En zeker niet onbelangrijk: zorg voor een derde geldstroom (stichting vrienden van…)  Als een nieuwe brede snelweg die weer vastloopt.

Strategisch denken: Houdt rekening met flexibiliteit en capaciteit

Na de lunch start Leon Erkelens (PVM) met de vraag hoe het strategisch huisvesting-plan rekening kan houden met de flexibiliteit die de markt vraagt. Het voorbeeld dat hij aanhaalt maakt het meteen duidelijk: Nederland heeft extra snelwegen aangelegd, maar met het aantrekken van de economie is de capaciteit alweer te klein!

Laat je echter niet ontmoedigen door de problemen, probeer voor uit te blijven kijken. Een goede strategie begint in de toekomst en is niet probleemgestuurd. En brengt balans tussen externe

positionering (wat willen we) en interne opstelling (wat kunnen we).file Halverwege de middag krijgen we een rondleiding door Mariaoord o.l.v. locatiemanager Lonneke de haan. Een hartverwarmend verhaal, verteld met veel liefde voor de cliënten. Maar het is ook een verhaal over de wens om de huisvesting veel beter aan te laten sluiten op de behoefte en het gebruik van de instelling. Het personeel moet het doen met het gebouw zoals het is neergezet. Uitgaande van de huidige behoefte is het nu onbegrijpelijk waarom het gebouw zo is ontworpen en de keuzes in de bouw zijn nu niet meer te volgen. Tijdens de rondleiding wordt des te duidelijker hoe uitdagend het is om te bouwen voor de toekomst. Mooie job, huisvestingsmanager!

 


Meer informatie over HVM zorg?

Ook deelnemen aan de leergang Huisvestingsmanagement in de Zorg? Kijk voor meer informatie op de website van de Opleiding Huisvestingsmanagement in de Zorg. dd

 

 

 

Bekijk ook

Omgevingsmanagement

Omgevingsmanagers opgelet; de regels wijzigen, het speelveld verandert! Als omgevingsmanager ben je de spin in …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *